rails new — สร้างโปรเจกต์แรก แล้วเดินดูทีละห้อง

Go เริ่มจากห้องเปล่า — Rails ได้ร้านมาทั้งร้าน

ตอนเริ่มโปรเจกต์ Go คุณพิมพ์ go mod init แล้วได้ไฟล์มาไฟล์เดียว ที่เหลือต้องสร้างเองทั้งหมด: main.go · router ของ Gin · handler · โค้ดต่อ database

# ผลรันจริง — โฟลเดอร์เปล่า แล้วสั่ง go mod init
$ go mod init blog
go: creating new go.mod: module blog
$ ls -A
go.mod

rails new ทำกลับกัน — คำสั่งเดียวได้ไฟล์มา 109 ไฟล์ และเปิดเป็นเว็บได้ทันทีโดยยังไม่ต้องเขียนโค้ดสักบรรทัด
ข้อดีคือเริ่มได้เร็ว · ข้อเสียคือวันแรกมีไฟล์ที่ไม่รู้จักเต็มไปหมด — บทนี้จะพาดูเฉพาะห้องที่ต้องรู้

อ่านคำสั่ง rails new ทีละท่อน

คำสั่งที่สไลด์ให้พิมพ์คือบรรทัดนี้ — ยาว แต่แตกได้เป็นห้าท่อน

$ rails new wongnok_blog --database=postgresql --css=tailwind

ของที่ขึ้นต้นด้วย -- เรียกว่า flag = ตัวเลือกเสริมของคำสั่ง เหมือน -v ใน go test -v ที่เคยใช้ · ไม่ใส่ก็ได้ แต่จะได้ค่าเริ่มต้นแทน
ทำไมเลือก PostgreSQL? เพราะเป็น database ตัวเดียวกับที่ใช้ฝั่ง Go และ Day 2 จะใช้จริง · ส่วน SQLite (ค่าเริ่มต้น) คือ database ที่เป็นไฟล์เดียวอยู่ในโปรเจกต์ ไม่ต้องเปิดโปรแกรม database แยก

สไลด์หน้า 41 ยก flag อื่นมาอีกห้าตัว — วันนี้ยังไม่ใช้ ไม่ต้องจำ รู้แค่ว่ามี:

กดสร้างจริง — แล้วดูว่ามันทำอะไรไปบ้าง

บนเครื่องตรวจใช้เวลาราว 13 วินาที (gem ทุกตัวลงไว้แล้ว) · เครื่องคุณครั้งแรกอาจนานเป็นนาที เพราะต้องโหลด gem จากเน็ต · ผลจริงยาว 202 บรรทัด นี่คือช่วงที่ควรดู:

# ผลรันจริง (ย่อ — ตัดบรรทัดกลางออก)
$ rails new wongnok_blog --database=postgresql --css=tailwind
      create
      create  README.md
      create  Rakefile
      create  .ruby-version
      create  config.ru
      create  .gitignore
      create  .gitattributes
      create  Gemfile
         run  git init -b main from "."
Initialized empty Git repository in …/wongnok_blog/.git/
      create  app
      create  app/assets/stylesheets/application.css
      create  app/controllers/application_controller.rb
…(ตัดออก)…
         run  bundle install --quiet
…(ตัดออก)…
  Ensure foreman is installed
         run    gem install foreman from "."
Successfully installed foreman-0.90.0
…(ตัดออก)…

อ่านทีละแบบ:

• create = สร้างไฟล์หรือโฟลเดอร์นั้น · บรรทัดแบบนี้คือส่วนใหญ่ของ 202 บรรทัด
• run git init -b main = สร้างที่เก็บประวัติ git ให้ (branch ชื่อ main)
• run bundle install = ไปติดตั้ง gem ทุกตัวที่โปรเจกต์ต้องใช้ — อธิบายในหัวข้อ Gemfile ด้านล่าง
• gem install foreman = Tailwind ขอเครื่องมือเพิ่มอีกตัว (ใช้กับคำสั่ง bin/dev) · Day 1 ไม่ต้องสนใจ

$ cd wongnok_blog
$ git log

# ผลรันจริง
$ git log
fatal: your current branch 'main' does not have any commits yet

# ผลรันจริง (เลข commit ของคุณจะต่าง)
$ git add -A
$ git commit -m "rails new"
…(ผลของ git commit ยาวร้อยกว่าบรรทัด ตัดออก)…
$ git log --oneline
2b53597 rails new
$ git show --stat --format= | tail -1
 109 files changed, 3219 insertions(+)

เดินดูร้าน — ทีละห้อง

เข้าไปในโฟลเดอร์แล้วดูว่ามีอะไรบ้าง · ls -1F = แสดงบรรทัดละชื่อ และเติม / ท้ายชื่อที่เป็นโฟลเดอร์

# ผลรันจริง
$ ls -1F
Dockerfile
Gemfile
Gemfile.lock
Procfile.dev
README.md
Rakefile
app/
bin/
config/
config.ru
db/
lib/
log/
public/
script/
storage/
test/
tmp/
vendor/

19 ชื่อ ดูเยอะ แต่ Day 1 ใช้จริงแค่ไม่กี่ห้อง · ตารางนี้คือแผนผังร้าน:

ห้องครัว — app/

# ผลรันจริง
$ ls -1F app
assets/
controllers/
helpers/
javascript/
jobs/
mailers/
models/
views/

มี 8 ห้องย่อย แต่ Day 1 ใช้แค่สองห้อง และ Day 2 จะเพิ่มห้องที่สาม — ตรงกับสามตัวละครในร้านอาหาร:

• controllers/ = ห้องของหัวหน้าเชฟแต่ละแผนก (บท 102)
• views/ = โต๊ะจัดจาน — ไฟล์ HTML ที่จะส่งให้ลูกค้า (บท 103)
• models/ = ห้องวัตถุดิบ — คนดูแลข้อมูลในตู้แฟ้ม (Day 2)
• ที่เหลือ: helpers/ เครื่องมือช่วยจัดจาน (บท 103) · jobs/ งานเบื้องหลัง · mailers/ ส่งอีเมล · javascript/ · assets/ ไฟล์ JavaScript CSS รูปภาพ — ยังไม่ใช้วันนี้

แล้วในห้องเชฟกับห้องวัตถุดิบตอนนี้มีอะไร?

# ผลรันจริง
$ ls -1AF app/controllers app/models
app/controllers:
application_controller.rb
concerns/

app/models:
application_record.rb
concerns/

(-A = โชว์ไฟล์ที่ซ่อนอยู่ด้วย จะได้แน่ใจว่าไม่มีอะไรแอบอยู่ · concerns/ = ลิ้นชักเปล่าไว้เก็บของที่หลายแผนกใช้ร่วมกัน คล้าย module ในบท 95 · ยังไม่ใช้)
ยังไม่มี Post (แม่พิมพ์ของบทความ) และยังไม่มี PostsController (หัวหน้าเชฟแผนกบทความ) — ร้านเพิ่งเปิดใหม่ ยังไม่มีแผนกบทความ
ไฟล์ที่ขึ้นต้นด้วย application_ คือ "แม่แบบกลาง" ที่ทุกแผนกจะสืบทอดต่อ (สืบทอด = class ลูกได้ของทั้งหมดของ class แม่ บท 95) · บท 99 จะสาธิตการสร้าง Post ด้วยคำสั่ง bin/rails generate ให้ดู แล้วคุณจะเห็นว่า Post โผล่มาจากไหน · ส่วนแผนกบทความ (PostsController) คุณจะเขียนเองในบท 100

ห้องผู้จัดการ — config/

config/ มีของ 20 อย่าง (ไฟล์ + โฟลเดอร์ย่อย) แต่ Day 1 เปิดแค่ config/routes.rb — รายการในมือพนักงานต้อนรับ ที่บอกว่า URL ไหนไปหาแผนกไหน · ดูของจริงที่ได้มา:

# ผลรันจริง — config/routes.rb (ไฟล์เต็ม)
Rails.application.routes.draw do
  # Define your application routes per the DSL in https://guides.rubyonrails.org/routing.html

  # Reveal health status on /up that returns 200 if the app boots with no exceptions, otherwise 500.
  # Can be used by load balancers and uptime monitors to verify that the app is live.
  get "up" => "rails/health#show", as: :rails_health_check

  # Render dynamic PWA files from app/views/pwa/* (remember to link manifest in application.html.erb)
  # get "manifest" => "rails/pwa#manifest", as: :pwa_manifest
  # get "service-worker" => "rails/pwa#service_worker", as: :pwa_service_worker

  # Defines the root path route ("/")
  # root "posts#index"
end

• Rails.application.routes.draw do … end = "วาดผัง URL ของแอปนี้" · ของข้างใน do … end คือ block (บท 93)
• บรรทัดที่ขึ้นต้นด้วย # คือ comment — Ruby ไม่อ่าน (comment ภาษาอังกฤษพวกนี้ Rails เขียนมาให้ อ่านข้ามได้) · ไฟล์นี้จึงมี route (หนึ่งบรรทัดในผัง URL) ที่ใช้งานจริงอยู่บรรทัดเดียว
• get "up" => … = ถ้ามีคนขอ URL /up ให้ส่งไปแผนกตรวจสุขภาพของ Rails เอง (ใช้เช็คว่าร้านยังเปิดอยู่ไหม) · => อ่านว่า "ส่งไปที่" · "rails/health#show" อ่านว่า "แผนก rails/health เมนู show" (ซ้ายของ # คือแผนก = controller · ขวาคือเมนู = action) · ส่วน as: คือชื่อเล่นของ route (บท 101)
• # root "posts#index" (แผนก posts เมนู index) ยังเป็น comment = ยังไม่มีหน้าแรกของเราเอง · เดี๋ยวตอนเปิด server จะเห็นผลของบรรทัดนี้

ไวยากรณ์ของ routes ทั้งหมดรอไว้บท 101 · ตอนนี้แค่รู้ว่าอยากรู้ว่าแอปมี URL อะไรบ้าง ให้เปิดไฟล์นี้ไฟล์เดียว

ตู้เก็บแฟ้ม — db/

# ผลรันจริง
$ ls -1F db
cable_schema.rb
cache_schema.rb
queue_schema.rb
seeds.rb

สามไฟล์แรกเป็นของชุด Solid (Day 3) · seeds.rb คือที่ใส่ข้อมูลตัวอย่าง (Day 2) · สไลด์หน้า 42 วาด db/migrate/ กับ db/schema.rb ไว้ด้วย แต่แอปใหม่ยังไม่มีสองตัวนี้ — มันจะเกิดตอนคุณสร้างตาราง posts ครั้งแรกใน Day 2 · เปิดหาไม่เจอไม่ใช่คุณทำผิด

เทียบกับโปรเจกต์ Go ที่เคยทำ

วิธีจำผังที่เร็วที่สุดคือถามว่า "ของที่เคยเขียนเองใน Go ย้ายไปอยู่ไหน":

Gemfile — รายการซื้อของของร้าน

gem คือของสำเร็จรูปที่คนอื่นเขียนไว้ เช่นตัวคุยกับ PostgreSQL หรือ web server · Gemfile คือรายการว่าแอปนี้ต้องใช้ gem อะไร รุ่นไหน · Bundler คือโปรแกรมที่อ่านรายการแล้วไปติดตั้งให้ ด้วยคำสั่ง bundle install (rails new สั่งให้แล้วรอบหนึ่ง)

นี่คือ Gemfile ที่ได้มาจริง ตัดเหลือบรรทัดที่ควรอ่านเป็น (ไฟล์เต็มยาว 68 บรรทัด ส่วนใหญ่เป็น comment):

# ผลรันจริง — Gemfile (ย่อ)
source "https://rubygems.org"

gem "rails", "~> 8.1.4"
gem "pg", "~> 1.1"
gem "puma", ">= 5.0"
gem "tailwindcss-rails"
…(ตัดออก)…
group :development, :test do
…(ตัดออก)…
  gem "brakeman", require: false
…(ตัดออก)…
end

Gemfile เป็นไฟล์ Ruby จริง ๆ · ทุกบรรทัดคือการเรียก method แบบละวงเล็บ (บท 97) — อ่านทีละบรรทัด:

• source "https://rubygems.org" = ไปซื้อของที่ร้านไหน · rubygems.org คือคลังกลางของ gem (เหมือนแหล่งที่ go get ไปโหลด module มาให้)
• gem "rails", "~> 8.1.4" = เรียก method gem ส่งของสองอย่าง: ชื่อ gem กับเงื่อนไขรุ่น · เท่ากับ gem("rails", "~> 8.1.4") · ~> อ่านว่าอะไร อยู่หัวข้อถัดไป
• gem "pg", … = ตัวคุยกับ PostgreSQL — หน้าที่เดียวกับ driver postgres ที่ GORM ใช้ฝั่ง Go
• gem "puma", ">= 5.0" = web server (ประตูร้านที่รับใบสั่งเข้ามาแล้วส่งต่อเข้าร้าน · ละเอียดในบท 100) · >= = รุ่น 5.0 ขึ้นไปอะไรก็ได้
• gem "tailwindcss-rails" ไม่มีเงื่อนไขรุ่น = รุ่นไหนก็ได้ ให้ Bundler เลือก
• group :development, :test do … end = gem ข้างใน block นี้ใช้เฉพาะตอนพัฒนาและตอนเทส ไม่โหลดตอนเปิดร้านจริง (production) · :development คือ symbol (บท 92)
• require: false = hash ท้าย argument (บท 97) แปลว่า "ติดตั้งไว้ แต่ไม่ต้องโหลดเข้าแอปเอง" · ใช้กับเครื่องมือที่เรียกจาก terminal เช่น brakeman (ตัวสแกนช่องโหว่)

Gemfile.lock — ใบเสร็จที่บอกรุ่นจริง

Gemfile บอก "อยากได้อะไร" · Gemfile.lock บอก "ได้อะไรมาจริง" — ชื่อ เลขรุ่นจริง และลายนิ้วมือของทุก gem · ไฟล์นี้ Bundler เขียนให้เอง ไม่ต้องแก้ด้วยมือ · ลองสั่ง bundle install อีกรอบดูสรุป:

# ผลรันจริง (ในโฟลเดอร์ wongnok_blog)
$ bundle install
Bundle complete! 24 Gemfile dependencies, 124 gems now installed.
Use `bundle info [gemname]` to see where a bundled gem is installed.
1 installed gem you directly depend on is looking for funding.
  Run `bundle fund` for details

(สองบรรทัดท้ายเรื่อง funding = ชวนบริจาคให้คนทำ gem · ข้ามได้)
เขียนในรายการ 24 ตัว ได้มาจริง 124 ตัว — เพราะ gem หนึ่งตัวลาก gem อื่นที่มันต้องใช้มาด้วย · ตัวอย่างชัดที่สุดคือ rails เอง ใน Gemfile.lock เขียนไว้แบบนี้:

# ผลรันจริง — ท่อนหนึ่งของ Gemfile.lock
    rails (8.1.4)
      actioncable (= 8.1.4)
      actionmailbox (= 8.1.4)
      actionmailer (= 8.1.4)
      actionpack (= 8.1.4)
      actiontext (= 8.1.4)
      actionview (= 8.1.4)
      activejob (= 8.1.4)
      activemodel (= 8.1.4)
      activerecord (= 8.1.4)
      activestorage (= 8.1.4)
      activesupport (= 8.1.4)
      bundler (>= 1.15.0)
      railties (= 8.1.4)
…(ตัดออก)…
CHECKSUMS
…(ตัดออก)…
  rails (8.1.4) sha256=5f3ecdf9a2a3b79b2e31b8fee3b64a00f7284d76e5631f87d0e58e665911a33b

• บรรทัด rails (8.1.4) = ได้ rails รุ่น 8.1.4 มาจริง (ไม่ใช่ "8.1 อะไรก็ได้" แล้ว)
• บรรทัดที่ย่อหน้าเข้าไปใต้มัน = ของที่ rails ลากมาด้วย · นี่คือ "กล่อง" ที่บท 90 เล่า — เขียนบรรทัดเดียว ได้มาทั้งชุด
• ท่อน CHECKSUMS = ลายนิ้วมือของแต่ละ gem (รหัสยาว ๆ ที่คำนวณจากเนื้อไฟล์ · ไฟล์ถูกแก้แม้นิดเดียว รหัสก็เปลี่ยน) · Bundler เช็คทุกครั้งตอนติดตั้ง ไม่ตรงไม่ยอมลง — หน้าที่เดียวกับ go.sum

Gemfile.lock ต้อง commit เข้า git เสมอ (คู่มือ Bundler บอกตรง ๆ ว่าสำหรับแอปให้ commit ทุกครั้ง) · ไม่งั้นเพื่อนที่ clone ไปจะได้ gem คนละรุ่นกับคุณ แล้ว "เครื่องฉันรันได้ เครื่องเธอพัง"

~> อ่านว่าอะไร

~> แปลว่า "ขยับรุ่นได้ แต่ไม่ไกล" · วิธีอ่าน: ตัวเลขตัวท้ายสุดที่เขียนไว้ ขยับขึ้นได้ ส่วนตัวเลขข้างหน้ามันล็อก

• ~> 1.2 → ตัวท้ายคือ 2 ขยับขึ้นได้ · 1 ล็อก → ตั้งแต่ 1.2 แต่ต่ำกว่า 2.0
• ~> 8.1.4 → ตัวท้ายคือ 4 ขยับขึ้นได้ · 8.1 ล็อก → ตั้งแต่ 8.1.4 แต่ต่ำกว่า 8.2

ทำไมต้องล็อก? เพราะเลขหลักหน้าที่เปลี่ยนมักแปลว่า "มีของเปลี่ยนจนโค้ดเก่าอาจพัง" — ~> ยอมรับแค่การแก้บั๊กเล็ก ๆ

ไม่ต้องเชื่อคำอธิบาย ให้ RubyGems (ตัวที่ Bundler ใช้ตัดสินจริง) ตอบเอง:

# tilde.rb — ถาม RubyGems ว่า "~> 1.2" ยอมรับรุ่นไหนบ้าง
want = Gem::Requirement.new("~> 1.2")

["1.1.0", "1.2.0", "1.14.0", "1.99.9", "2.0.0"].each do |v|
  puts "#{v} => #{want.satisfied_by?(Gem::Version.new(v))}"
end

# ผลรันจริง
$ ruby tilde.rb
1.1.0 => false
1.2.0 => true
1.14.0 => true
1.99.9 => true
2.0.0 => false

# ผลรันจริง — tilde3.rb ใช้ Gem::Requirement.new("~> 8.1.4") กับอีกสี่รุ่น
$ ruby tilde3.rb
8.1.3 => false
8.1.4 => true
8.1.9 => true
8.2.0 => false

เทียบกับ Go: ใน go.mod คุณเขียน require github.com/gin-gonic/gin v1.12.0 แปลว่า "อย่างน้อยรุ่นนี้" ไม่มีเพดานให้เขียน · Go ใช้รุ่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าคุณจะสั่งอัปเกรดเอง · ส่วน Ruby ให้เขียนเพดานด้วย ~> แล้ว Bundler เลือกรุ่นใหม่สุดที่ยังอยู่ใต้เพดาน

bin/rails — คำสั่ง rails ประจำโปรเจกต์

ตอน rails new คุณพิมพ์ rails เฉย ๆ เพราะยังไม่มีโปรเจกต์ · แต่หลังจากนี้ ในโฟลเดอร์โปรเจกต์ให้พิมพ์ bin/rails เสมอ — มันคือไฟล์ชื่อ rails ในโฟลเดอร์ bin/ ที่ใช้ gem ตามรุ่นใน Gemfile.lock ของโปรเจกต์นี้ ไม่ใช่รุ่นไหนก็ได้ที่ลงไว้ในเครื่อง

# ผลรันจริง — ไฟล์ bin/rails ทั้งไฟล์
$ cat bin/rails
#!/usr/bin/env ruby
APP_PATH = File.expand_path("../config/application", __dir__)
require_relative "../config/boot"
require "rails/commands"

• บรรทัด 1 = "ให้ใช้ ruby รันไฟล์นี้" (เลยพิมพ์ bin/rails ได้ตรง ๆ ไม่ต้องพิมพ์ ruby bin/rails)
• บรรทัด 2 = จดไว้ว่าไฟล์ตั้งค่าหลักของแอปอยู่ไหน เก็บในค่าคงที่ APP_PATH (ชื่อตัวพิมพ์ใหญ่ = ค่าคงที่ บท 91) · __dir__ = "โฟลเดอร์ที่ไฟล์นี้อยู่" · ไม่ต้องจำ
• บรรทัด 3 = require_relative แปลว่า "โหลดไฟล์ Ruby อีกไฟล์เข้ามาใช้ นับทางจากไฟล์นี้" (ไม่ต้องเขียน .rb) — ใกล้เคียง import ของ Go แต่โหลดเป็นไฟล์ · ไฟล์ที่โหลดคือ config/boot.rb ซึ่งข้างในมี require "bundler/setup" — ตัวนี้แหละที่ล็อกให้ใช้รุ่นตาม Gemfile.lock
• บรรทัด 4 = require (ไม่มี _relative) โหลดของจาก gem · ที่โหลดคือชุดคำสั่งของ rails แล้วทำตามที่คุณพิมพ์ต่อท้าย (server · console · generate …)

# ผลรันจริง (ย่อ — ตัดรายการคำสั่งย่อยยาว ๆ ท้ายออก)
$ bin/rails --help
Usage:
  bin/rails COMMAND [options]

You must specify a command. The most common commands are:

  generate     Generate new code (short-cut alias: "g")
  console      Start the Rails console (short-cut alias: "c")
  server       Start the Rails server (short-cut alias: "s")
  test         Run tests except system tests (short-cut alias: "t")
…(ตัดออก)…

Day 1 ใช้สามตัว: server (บทนี้) · generate (บท 99) · console (บท 104) · เทียบ Go: เหมือน go run . ที่อ่าน go.mod ในโฟลเดอร์นั้นเสมอ

เปิดร้านครั้งแรก — bin/rails server

bin/rails server = เปิดร้าน — แอปรอรับใบสั่ง (request) ที่พอร์ต 3000 จนกว่าคุณจะปิด · ใน Go คุณต้องเขียน r.Run() เองใน main.go · ที่นี่ไม่ต้องเขียนอะไรเลย

# ผลรันจริง — หน้าต่างที่ 1: เปิดร้าน
$ bin/rails server
=> Booting Puma
=> Rails 8.1.4 application starting in development
=> Run `bin/rails server --help` for more startup options
Puma starting in single mode...
* Puma version: 8.0.2 ("Into the Arena")
* Ruby version: ruby 4.0.9 (2026-10-23 revision 3e93b23afc) +PRISM [arm64-darwin25]
*  Min threads: 3
*  Max threads: 3
*  Environment: development
*          PID: 4989
* Listening on http://127.0.0.1:3000
* Listening on http://[::1]:3000
Use Ctrl-C to stop

อ่านเฉพาะที่สำคัญ: Puma คือ web server จาก Gemfile · development = โหมดพัฒนา · Listening on http://127.0.0.1:3000 = ร้านเปิดแล้ว รอที่พอร์ต 3000 · 127.0.0.1 กับ [::1] = ที่อยู่ของ "เครื่องตัวเอง" สองแบบ (คนอื่นในเน็ตเข้าไม่ได้) · Use Ctrl-C to stop = ปิดร้านด้วย Ctrl-C · (PID = เลขประจำตัวของโปรแกรมที่กำลังรัน ของคุณจะได้เลขอื่น · threads = จำนวนใบสั่งที่รับพร้อมกันได้ ข้ามได้)

# ผลรันจริง — หน้าต่างที่ 2: ลองเป็นลูกค้า
$ curl -s -o /dev/null -w 'HTTP %{http_code}\n' http://localhost:3000/
HTTP 500

# ส่วนหนึ่งของสิ่งที่หน้าต่างที่ 1 พิมพ์ออกมา (ย่อ)
Started GET "/" for ::1 at 2026-11-03 20:53:57 +0700

ActiveRecord::ConnectionNotEstablished (connection to server on socket "/tmp/.s.PGSQL.5432" failed: No such file or directory
	Is the server running locally and accepting connections on that socket?
)
…(ตัดออก)…

• curl = เบราว์เซอร์ใน terminal · -s ไม่พิมพ์แถบความคืบหน้า · -o /dev/null ทิ้งเนื้อหน้าเว็บ · -w 'HTTP %{http_code}\n' พิมพ์แค่ status code
• Started GET "/" = ใบสั่งเข้ามาแล้ว (::1 คือเครื่องตัวเอง)
• ConnectionNotEstablished = ต่อ database ไม่ติด · ค่าเริ่มต้นของ Rails มองหา PostgreSQL ที่ติดตั้งในเครื่องตรง ๆ ผ่านช่องทางชื่อ /tmp/.s.PGSQL.5432 · ถ้า Postgres ของคุณอยู่ใน Docker ช่องทางนี้ไม่มี

แปลกตรงที่ร้านเปิดได้ แต่ลูกค้าคนแรกเข้ามาแล้วพัง — เพราะ Rails ไม่ต่อ database ตอนเปิดร้าน มันไปต่อตอนมีใบสั่งเข้ามา (โหมด development จะเช็ค database ก่อนเสิร์ฟหน้าแรก) · ต่างจาก Go ที่บท 47 สอนให้เรียก db.Ping() ตอน start เพื่อให้พังตั้งแต่เปิดร้าน

วิธีแก้ — บอกที่อยู่ database ด้วย DATABASE_URL

ปิด server (Ctrl-C) แล้วตั้งตัวแปร DATABASE_URL — หน้าตาเดียวกับ DSN (สตริงบอกที่อยู่ database) ที่เคยใช้กับ goose ในบท 31 (postgres://postgres:secret@localhost:55433/shopdb…) · แล้วสั่ง bin/rails db:prepare ให้สร้าง database (รายละเอียดคำสั่งนี้รอ Day 2):

# ผลรันจริง — ค่าใน URL เป็นของเครื่องตรวจ
$ export DATABASE_URL=postgres://postgres:sandbox@127.0.0.1:55432/a98
$ bin/rails db:prepare
Created database 'a98'

แปล URL ทีละท่อน: postgres:// ชนิด database · postgres:sandbox ชื่อผู้ใช้:รหัสผ่าน · 127.0.0.1:55432 เครื่องและพอร์ต · a98 ชื่อ database
ของคุณใช้ค่าตาม Postgres ที่คุณเปิดไว้ เช่น Postgres ใน Docker พอร์ตปกติก็จะเป็น postgres://postgres:รหัสของคุณ@127.0.0.1:5432/wongnok_blog_development · และ export มีผลแค่หน้าต่าง terminal นั้น — ต้องรัน server ในหน้าต่างเดียวกัน
ยังไม่มี Postgres เปิดอยู่เลย? เปิด container แบบเดียวกับบท 31 ได้ แล้วใส่ชื่อผู้ใช้ รหัส และพอร์ตของ container นั้นลงใน URL

# ผลรันจริง — เปิดร้านใหม่ในหน้าต่างเดิม แล้วลองเป็นลูกค้าอีกรอบ
$ bin/rails server
…(บรรทัดตอนเปิดเหมือนเดิม)…
* Listening on http://127.0.0.1:3000

# หน้าต่างที่ 2
$ curl -s -o /dev/null -w 'HTTP %{http_code}\n' http://localhost:3000/
HTTP 200

# สิ่งที่หน้าต่าง server พิมพ์ (ย่อ path ยาว)
Started GET "/" for ::1 at 2026-11-03 20:53:59 +0700
…(ตัดบรรทัด SQL ที่ Rails ใช้เช็ค database ออก)…
Processing by Rails::WelcomeController#index as */*
  Rendering …/railties-8.1.4/lib/rails/templates/rails/welcome/index.html.erb
  Rendered …/railties-8.1.4/lib/rails/templates/rails/welcome/index.html.erb (Duration: 0.2ms | GC: 0.0ms)
Completed 200 OK in 4ms (Views: 1.1ms | ActiveRecord: 0.0ms (0 queries, 0 cached) | GC: 0.2ms)

อ่าน log เป็นภาษาร้านอาหาร:

• Started GET "/" = ใบสั่งเข้ามา ขอหน้า /
• Processing by Rails::WelcomeController#index = แผนกที่รับคือ "แผนก Welcome" (หัวหน้าเชฟที่ Rails แถมมา ทำได้เมนูเดียวคือหน้ายินดีต้อนรับ) ของ Rails เอง ไม่ใช่ของเรา — เพราะ root ใน routes.rb ยังเป็น comment อยู่ Rails เลยโชว์หน้าต้อนรับแทน · (ท้ายบรรทัด as */* = ลูกค้าบอกว่ารับของได้ทุกแบบ ข้ามได้)
• Rendering … index.html.erb = จัดจาน (view)
• Completed 200 OK = เสิร์ฟสำเร็จ

เปิด http://localhost:3000 ในเบราว์เซอร์ จะเห็นโลโก้ Rails กับเลขรุ่น · ตัวหนังสือทั้งหน้ามีแค่นี้ (ผลจริง ตัดแท็ก HTML ออก · Rack = ตัวกลางมาตรฐานที่ให้ Puma คุยกับ Rails ได้ ตอนนี้ไม่ต้องสนใจ):

Ruby on Rails 8.1.4 Rails version: 8.1.4 Rack version: 3.2.8 Ruby version: ruby 4.0.9 (2026-10-23 revision 3e93b23afc) +PRISM [arm64-darwin25]

เพื่อนบางคนใช้ bin/dev แทน — มันเปิด server พร้อมตัว build Tailwind ไปด้วยกัน (ดูได้ในไฟล์ Procfile.dev) · Day 1 ใช้ bin/rails server ก็พอ

$ ls -1AF app/controllers app/models
app/controllers:
application_controller.rb
concerns/

app/models:
application_record.rb
concerns/

ทดสอบความเข้าใจ

ติดข้อไหน หรือเครื่องคุณได้ผลไม่ตรงกับบทนี้ แปะ error บรรทัดแรกมาทั้งบรรทัดแล้วถามได้เลย

ถ้าเปิดสไลด์ดูประกอบ

จุดที่ของจริงไม่ตรงกับสไลด์ (เช็คบน Rails 8.1.4):

อ้างอิง

• Rails Guides — Getting Started: Directory Structure — อ่านตาราง File/Folder · Purpose ทั้งตาราง · เป็นแผนผังร้านฉบับทางการ ตรงกับตารางในหัวข้อ "เดินดูร้าน"
• Rails Guides — The Rails Command Line: Creating a New Rails Application — อ่านหัวข้อ 2 ทั้งหัวข้อ · มีตัวอย่าง rails new พร้อมบรรทัด create … แบบที่คุณเห็น และวิธีเลือก database อื่น
• Bundler — Gemfile: Version — อ่านย่อหน้าที่อธิบาย pessimistic specifier (~> 2.0.3 เท่ากับ >= 2.0.3 และ < 2.1) · แล้วอ่านต่อหัวข้อ Require As (เรื่อง require: false) กับ Groups
• Bundler — Gemfile.lock: When to commit it — อ่านย่อหน้าแรก "For an application, always commit Gemfile.lock" · แล้วย้อนขึ้นไปดูหัวข้อ Checksums ที่ทำหน้าที่แบบ go.sum
• Go Modules Reference — Modules, packages, and versions — อ่านย่อหน้าแรกย่อหน้าเดียว · นิยามว่า module คือชุดของ package ที่ปล่อยพร้อมกัน — เหตุผลที่บทนี้บอกว่า gem ตรงกับ module ไม่ใช่ package
• Rails Guides — Configuring: Connection Preference — อ่านตัวอย่างแรก ๆ ของหัวข้อนี้ · อธิบายว่า DATABASE_URL กับ config/database.yml ทำงานร่วมกันยังไง (ละเอียดใน Day 2)