idempotency, Active Job และ Solid Queue — job ที่รันซ้ำแล้วไม่พัง

แผนที่บทนี้ — คิดก่อน แล้วสร้าง 5 ขั้น แล้วพิสูจน์

เป้าหมายของบล็อก E คือ "ตั้งเวลาเผยแพร่บทความ แล้วให้ระบบเผยแพร่เอง" · บทนี้สร้างครึ่งแรก: สถานะของบทความ คิวที่ไม่หาย และ job ที่ทำการเผยแพร่ · ส่วน "ระบบมาตรวจทุกนาที" กับอีเมลถึงผู้ติดตามรออยู่บท 144

idempotent — ทำ 1 ครั้งกับทำ 10 ครั้ง ได้ผลเท่ากัน

งานที่ idempotent คืองานที่ทำซ้ำกี่รอบ ผลสุดท้ายก็เหมือนทำรอบเดียว (สไลด์หน้า 19 ให้นิยามสั้น ๆ ว่า "ทำ 1 ครั้งกับทำ 10 ครั้ง ผลลัพธ์เหมือนกัน")

ทำไมต้องสน: บท 142 พิสูจน์แล้วว่าคิวที่ไม่ยอมให้งานหายจะส่งงานซ้ำได้เสมอ · เราห้ามการซ้ำไม่ได้ · ทางเดียวที่เหลือคือเขียน job ให้ "ซ้ำแล้วไม่เป็นไร" — นี่คือประโยคข้อ ② ของวัน: exactly-once ไม่มีอยู่จริง ออกแบบให้ทำซ้ำได้แทน

เทียบกับ Go (บท 36): PUT /posts/1 ส่งข้อมูลทั้งก้อน "ให้บทความ 1 เป็นแบบนี้" ยิงซ้ำได้ผลเดิม · POST /posts "สร้างบทความใหม่" ยิงซ้ำได้บทความสองชิ้น · job ก็แบ่งได้แบบเดียวกัน: "ทำให้เป็น" ซ้ำได้ · "เพิ่มอีก" ซ้ำแล้วพัง

3 ท่าที่ใช้จริง — ทำให้ job รันซ้ำแล้วไม่พัง

สไลด์หน้า 19 สรุปไว้ 3 ท่า · เรียงจาก "ดีที่สุดถ้าทำได้" ไปจนถึง "ท่าสุดท้ายเมื่อไม่มีอะไรให้ดู":

ตัวอย่างสั้น ๆ ของแต่ละท่า — ยังไม่ต้องพิมพ์ เป็นตัวอย่างสมมติทั้งก้อน (คอลัมน์ comments_count · ตาราง JobRun · method send_the_email ยังไม่มีในแอป ตั้งชื่อขึ้นมาให้อ่านง่าย):

# ท่า 1 — ซ้ำได้: นับใหม่จากของจริงทุกครั้ง (รันกี่รอบก็ได้เลขเท่าจำนวนความเห็นจริง)
post.update!(comments_count: post.comments.count)
# ท่า 1 — ซ้ำแล้วพัง: บวกเพิ่มจากค่าเดิม (รันสามรอบ = +3)
post.update!(comments_count: post.comments_count + 1)

# ท่า 2 — guard: ดูสถานะก่อน ทำไปแล้วก็ออกเลย
return if post.published?
post.update!(status: :published, published_at: Time.current)

# ท่า 3 — key: จดชื่อเฉพาะของงานลงตาราง ที่คอลัมน์ key มี unique index
key = "notify-#{post.id}-#{follower.id}"
JobRun.create!(key: key)   # ชื่อนี้มีแล้ว → ตู้ปฏิเสธ (error) → ไม่ไปส่งซ้ำ
send_the_email

• ท่า 1 — คุณเจอมาแล้วโดยไม่รู้ตัว: find_or_create_by! ใน seeds (บท 120) "หาก่อน ไม่มีค่อยสร้าง" รันซ้ำแล้วไม่เบิ้ล
• ท่า 2 — return if … คือ "ถ้า … ก็ออกจาก method เลย" · บรรทัดเดียวที่เปลี่ยน job ธรรมดาให้ซ้ำได้
• ท่า 3 — ใช้เมื่องานไม่ทิ้งร่องรอยให้ดู · อีเมลส่งออกไปแล้วไม่มีช่องไหนในตาราง posts บอกได้ว่า "ส่งให้คนนี้แล้ว" จึงต้องสร้างตารางจดเอง · และต้องเป็น unique index (ด่าน ④ ของบท 111) ไม่ใช่แค่ exists? ในโค้ด เพราะสอง worker อาจตรวจพร้อมกันแล้วผ่านทั้งคู่ — ช่องว่างเดียวกับที่บท 111 เจอ

Active Job คือหน้ากาก · Solid Queue คือคิวที่อยู่ในตาราง Postgres

Active Job คือชุดเครื่องมือเขียน job ที่มากับ Rails — ApplicationJob · perform · perform_later ที่ใช้ในบท 142 ทั้งหมดมาจากมัน · สไลด์หน้า 20 เรียกมันว่า "หน้ากาก": โค้ด job ของเราหน้าตาเหมือนเดิม ไม่ว่าข้างหลังจะเก็บใบงานไว้ที่ไหน

ตัวที่อยู่ข้างหลังคือ adapter (ตัวเสียบ — บท 142) · บท 142 ใช้ async (ใบงานอยู่ในหน่วยความจำ ปิดโปรแกรมแล้วหาย) · บทนี้เปลี่ยนเป็น Solid Queue = adapter ที่เก็บใบงานเป็นแถวในตาราง Postgres · เปลี่ยน adapter ด้วย config บรรทัดเดียว ไม่ต้องแก้ job

ทำไมเป็น Solid Queue: เป็น adapter ค่าเริ่มต้นของ Rails 8 (production ของเราตั้ง :solid_queue ไว้แล้ว) · ไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมคิวเพิ่ม (เช่น Redis — บท 32 ของ Go) · แบบฐานข้อมูลก้อนเดียวที่เราจะตั้งในขั้น 3 สำรองข้อมูล (backup) ครั้งเดียวได้ทั้งข้อมูลและใบงานที่ค้าง · และเปิดดูคิวด้วย SQL ได้

ที่แลกมา: สไลด์อ้างว่ารับงานต่อวินาทีได้น้อยกว่าคิวบน Redis แต่พอสำหรับงานส่วนใหญ่

เทียบกับ Go (บท 26 worker pool): channel jobs = คิว แต่อยู่ในหน่วยความจำของโปรแกรมเดียวกัน — ตรงกับ async · Solid Queue ย้าย "channel" ไปเป็นตารางในฐานข้อมูล worker จึงเป็นอีกโปรแกรมหนึ่ง และอยู่คนละเครื่องกับเว็บก็ได้

ขั้น 1 · บทความมีสถานะ — migration สองไฟล์

ตอนนี้บทความทุกชิ้นโชว์ทันทีที่บันทึก · เราต้องการ 3 สถานะ: ร่าง (ยังไม่โชว์) · ตั้งเวลา (รอถึงเวลา) · เผยแพร่แล้ว · และเวลาอีกสองช่อง: scheduled_at = เวลาที่อยากให้ออก · published_at = เวลาที่ออกจริง

1.1 สร้างไฟล์ migration (หน้าต่างที่สอง):

$ bin/rails generate migration AddPublishingToPosts status:string scheduled_at:datetime published_at:datetime
      invoke  active_record
      create    db/migrate/20261110034656_add_publishing_to_posts.rb

Rails เขียน add_column มาให้ 3 บรรทัด · เปิดไฟล์นั้นแล้วแก้ทั้งไฟล์เป็น:

class AddPublishingToPosts < ActiveRecord::Migration[8.1]
  # expand: เพิ่มคอลัมน์อย่างเดียว ไม่ UPDATE แถวเดิมทีละแถว (Postgres 11+ เก็บ default ไว้ที่ตัวตาราง ไม่เขียนทับทุกแถว)
  def change
    # บทความเดิมทุกแถวถือว่าเผยแพร่แล้ว → ใส่ default "published" ตอนเพิ่มคอลัมน์
    add_column :posts, :status, :string, null: false, default: "published"
    # จากนี้ไปบทความใหม่เริ่มเป็นฉบับร่าง
    change_column_default :posts, :status, from: "published", to: "draft"
    add_column :posts, :scheduled_at, :datetime
    # published_at ของบทความเดิม เติมด้วย rake task (bin/rails posts:backfill_published_at)
    add_column :posts, :published_at, :datetime
  end
end

• status, :string — เก็บสถานะเป็นคำ ("draft") ไม่ใช่ตัวเลข · เปิดตารางดูด้วย SQL แล้วอ่านรู้เรื่องทันที
• null: false, default: "published" — ห้ามว่าง · และแถวเดิม 30 แถวได้ค่า "published" ทันที โดยไม่ต้องเขียนทีละแถว (บท 109: Postgres จดค่าเริ่มต้นไว้ที่ตัวตาราง)
• change_column_default … from: "published", to: "draft" — เปลี่ยนค่าเริ่มต้นทันทีหลังเพิ่ม · แถวเดิมยังเป็น published · แถวที่สร้างหลังจากนี้ได้ draft · ใส่ from: ไว้ให้ Rails รู้วิธีย้อนกลับ (rollback)
• ทำไมไม่ตั้ง default เป็น "draft" แล้วเขียนงานเปลี่ยน "draft → published" ทีหลัง: งานนั้นรันซ้ำไม่ได้ — รันอีกรอบวันหน้าจะไปเผยแพร่ร่างจริงของผู้ใช้ด้วย · ท่าสองจังหวะนี้ไม่มีงานแบบนั้นเลย
• scheduled_at · published_at — :datetime = วันที่ + เวลา · ว่างได้ (ร่างไม่มีเวลา)

$ bin/rails db:migrate
== 20261110034656 AddPublishingToPosts: migrating =============================
-- add_column(:posts, :status, :string, {null: false, default: "published"})
   -> 0.0013s
-- change_column_default(:posts, :status, {from: "published", to: "draft"})
   -> 0.0020s
-- add_column(:posts, :scheduled_at, :datetime)
   -> 0.0006s
-- add_column(:posts, :published_at, :datetime)
   -> 0.0006s
== 20261110034656 AddPublishingToPosts: migrated (0.0064s) ====================

1.2 index สองตัว — ไฟล์แยก เพราะต้องปิด transaction (บท 109):

$ bin/rails generate migration AddPublishingIndexesToPosts
      invoke  active_record
      create    db/migrate/20261110034707_add_publishing_indexes_to_posts.rb

แก้ทั้งไฟล์เป็น:

class AddPublishingIndexesToPosts < ActiveRecord::Migration[8.1]
  # concurrently = สร้าง index โดยไม่ล็อกการเขียนตาราง posts (ต้องอยู่นอก transaction)
  disable_ddl_transaction!

  def change
    # ตัวกวาดทุกนาทีค้น "ถึงเวลาแล้วหรือยัง" ด้วย scheduled_at
    add_index :posts, :scheduled_at, algorithm: :concurrently
    # หน้ารวมเรียงบทความตามเวลาเผยแพร่
    add_index :posts, :published_at, algorithm: :concurrently
  end
end

• index ของ scheduled_at — บท 144 จะมีตัวกวาดที่ถามตู้ทุกนาทีว่า "ใครถึงเวลาแล้วบ้าง" · index = ป้ายแท็บข้างลิ้นชัก หาได้โดยไม่ต้องเปิดทุกแฟ้ม
• index ของ published_at — หน้ารวมจะเปลี่ยนไปเรียงตามเวลาเผยแพร่ (ขั้น 2)

=== Dangerous operation detected #strong_migrations ===

Adding an index non-concurrently blocks writes. Instead, use:

$ bin/rails db:migrate
== 20261110034707 AddPublishingIndexesToPosts: migrating ======================
-- add_index(:posts, :scheduled_at, {algorithm: :concurrently})
   -> 0.0025s
-- add_index(:posts, :published_at, {algorithm: :concurrently})
   -> 0.0011s
== 20261110034707 AddPublishingIndexesToPosts: migrated (0.0045s) =============

ขั้น 2 · model รู้จักสถานะ และเติม published_at ให้บทความเดิม

ตู้มีคอลัมน์แล้ว แต่ model ยังไม่รู้ว่า status มีได้แค่ 3 คำ · Rails มีเครื่องมือชื่อ enum (ย่อจาก enumeration = "รายการค่าที่เลือกได้") ประกาศครั้งเดียว ได้ทั้งการตรวจค่า และคำถามสำเร็จรูปอย่าง post.draft? · Post.published

2.1 เปิด app/models/post.rb · เพิ่มสามจุด · บรรทัดของเดิม (has_one_attached · validates :title · validates :body · scope :recent) ใส่ไว้ให้ดูตำแหน่ง ที่เหลือคือของใหม่:

  has_one_attached :cover

  # สถานะเก็บเป็นคำ (string) อ่านใน SQL ได้ตรง ๆ · ได้ scope ฟรี: Post.draft / Post.scheduled / Post.published
  # validate: true = ส่งค่าแปลก ๆ มาจากฟอร์ม → ได้ error ในฟอร์ม ไม่ใช่หน้า error
  enum :status, { draft: "draft", scheduled: "scheduled", published: "published" }, validate: true

  validates :title, presence: true, length: { maximum: 120 }
  validates :body, presence: true
  validates :scheduled_at, presence: true, if: :scheduled?
  # published ได้ทางเดียวคือ PublishPostJob (ตั้ง published_at ให้) · ฟอร์มส่ง status=published มาเองจะติดข้อนี้
  validates :published_at, presence: true, if: :published?
  # ตรวจเฉพาะตอนแนบรูปใหม่ …   (บรรทัดเดิม)
  …
  scope :recent, -> { order(created_at: :desc) }
  # หน้ารวม: เฉพาะที่เผยแพร่แล้ว ใหม่สุดก่อน
  scope :latest_published, -> { published.order(published_at: :desc) }

• enum :status, { draft: "draft", … } — ชื่อในโค้ด (ซ้าย) กับคำที่เก็บในตู้ (ขวา) ตรงกัน · ได้ของฟรี: post.scheduled? (ถาม) · Post.draft (ค้นเฉพาะร่าง) · Post.not_published (ทุกอย่างที่ยังไม่เผยแพร่ — ขั้น 5 ใช้)
• validate: true — ค่าที่ไม่อยู่ในรายการกลายเป็นข้อความ error ในฟอร์ม · ไม่ใส่ = Rails โยน error ทั้งหน้า
• validates :scheduled_at, presence: true, if: :scheduled? — ถ้าเลือก "ตั้งเวลา" ต้องกรอกเวลาด้วย · if: = กฎนี้ใช้เฉพาะบางกรณี
• validates :published_at, … if: :published? — เผยแพร่แล้วต้องมีเวลาเผยแพร่ · ทำให้ฟอร์มแอบส่ง status=published มาเองไม่ได้ เพราะฟอร์มไม่มีช่อง published_at
• scope :latest_published — คำถามสำเร็จรูปของหน้ารวม แบบเดียวกับ scope :recent ที่สร้างในบท 126

ลองถาม (ผลจริง หลังเพิ่ม enum):

$ bin/rails runner 'puts Post.not_published.to_sql; p Post.new.status'
SELECT "posts".* FROM "posts" WHERE "posts"."status" != 'published'
"draft"

!= คือ "ไม่เท่ากับ" · บทความใหม่ได้ "draft" จากค่าเริ่มต้นของตู้ที่ตั้งในขั้น 1

2.2 บทความเดิม 30 ชิ้นเป็น published แล้ว แต่ published_at ยังว่าง · เติมด้วย rake task (บท 109: การเติมข้อมูลไม่อยู่ในไฟล์ migration) · เปิด lib/tasks/posts.rake ที่มี task backfill_body จากบท 137 อยู่แล้ว · พิมพ์ต่อท้าย ก่อน end บรรทัดสุดท้าย:

  desc "เติม published_at ให้บทความที่เผยแพร่แล้วแต่ยังไม่มีเวลาเผยแพร่ (ใช้เวลาที่สร้าง) — รันซ้ำได้"
  task backfill_published_at: :environment do
    # เลือกเฉพาะแถวที่ยังว่าง → รันรอบสองไม่ทับของเดิม · ทีละ 1,000 แถว ไม่ล็อกทั้งตาราง
    Post.published.where(published_at: nil).in_batches(of: 1000) do |posts|
      posts.update_all("published_at = created_at")
    end

    puts "เผยแพร่แล้ว #{Post.published.count} · ยังไม่มี published_at #{Post.published.where(published_at: nil).count}"
  end

• Post.published.where(published_at: nil) — นี่คือท่า 2 (guard) ในรูปของคำค้น: เลือกเฉพาะแถวที่ยังไม่ได้ทำ
• in_batches(of: 1000) — แบ่งทีละ 1,000 แถว (บท 109) · update_all("published_at = created_at") — ให้ตู้ก็อปเวลาที่สร้างมาใส่เองในคำสั่งเดียว ไม่โหลดแฟ้มมาทีละแผ่น

$ bin/rails posts:backfill_published_at
$ bin/rails posts:backfill_published_at

$ bin/rails posts:backfill_published_at
เผยแพร่แล้ว 30 · ยังไม่มี published_at 0
$ bin/rails posts:backfill_published_at
เผยแพร่แล้ว 30 · ยังไม่มี published_at 0

ขั้น 3 · ติดตั้ง Solid Queue ในฐานข้อมูลก้อนเดิม

แอปที่สร้างด้วย Rails 8 มีไฟล์ของ Solid Queue ติดมาแล้ว: config/queue.yml (ตั้งค่า worker) · bin/jobs (คำสั่งเปิด worker) · db/queue_schema.rb (แบบของตารางคิว) · แต่ development ยังไม่ได้ใช้เลย

ส่วน production.rb มีบรรทัด connects_to ที่สั่งให้คิวไปอยู่ในฐานข้อมูลอีกก้อนหนึ่ง (ตู้แฟ้มใบที่สอง) · README ของ Solid Queue แนะนำแบบแยกก้อน แต่เราเลือกก้อนเดียวกับข้อมูล เพราะ compose ของเรามี Postgres ก้อนเดียว ตั้งค่าน้อยกว่า

README มีหัวข้อ "Single database configuration" รองรับแบบก้อนเดียว 3 ข้อ: ① ก็อป queue_schema.rb เป็น migration · ② ลบ connects_to จาก production · ③ migrate

3.1 สร้าง migration แล้วก็อปตารางมาใส่:

$ bin/rails generate migration CreateSolidQueueTables
      invoke  active_record
      create    db/migrate/20261110034727_create_solid_queue_tables.rb

1. เปิด db/queue_schema.rb · ก็อปทุกบรรทัดระหว่าง บรรทัดแรก ActiveRecord::Schema[7.1].define(version: 1) do กับ end บรรทัดสุดท้าย (ไม่เอาสองบรรทัดนั้น)
2. วางในไฟล์ migration ใหม่ ระหว่าง def change กับ end · เลือกที่วางทั้งก้อนแล้วกด Tab หนึ่งครั้งให้เยื้องเข้าอีก 2 ช่อง (บรรทัดว่างไม่ต้องมีช่องว่าง)
3. bin/rails db:migrate

พังทันที — strong_migrations ไม่ยอม (ผลจริง ตัดส่วนท้าย):

=== Dangerous operation detected #strong_migrations ===

The force option will destroy existing tables.
If this is intended, drop the existing table first.
In any case, remove the force option.

ทุก create_table ใน queue_schema.rb มี force: :cascade ต่อท้าย = "ถ้ามีตารางชื่อนี้อยู่แล้ว ลบทิ้งแล้วสร้างใหม่" — ไฟล์ schema ใช้ได้ แต่ใน migration อันตราย · ใช้ค้นหาและแทนที่ของ editor ลบข้อความ , force: :cascade ออกทั้ง 13 จุด แล้ว migrate อีกรอบ — พังอีกข้อ:

=== Dangerous operation detected #strong_migrations ===

Adding a foreign key blocks writes on both tables. Instead,
add the foreign key without validating existing rows,
then validate them in a separate migration.

(ไม่ต้องกลัวว่าพังกลางทางแล้วตารางสร้างไปครึ่งเดียว · migration ทั้งไฟล์อยู่ใน transaction เดียว พังแล้ว Postgres ย้อนทั้งหมดให้ (บท 109) · แก้ไฟล์แล้ว migrate ใหม่ได้เลย)

foreign key (เลขอ้างถึงแฟ้มอื่นต้องมีจริง — บท 111) ตอนเพิ่มต้องตรวจทุกแถวเดิม ระหว่างนั้นห้ามเขียน · strong_migrations อ่านแค่คำสั่ง ไม่รู้ว่าตารางเพิ่งสร้างในไฟล์เดียวกันและยังว่าง · เราบอกมันว่า "รู้แล้ว ปลอดภัย" ด้วย safety_assured do … end (คำสั่งของ strong_migrations) · หัวกับท้ายไฟล์สุดท้ายเป็นแบบนี้:

# ตารางของ Solid Queue — ก็อปจาก db/queue_schema.rb (README ของ solid_queue หัวข้อ "Single database configuration")
# คิวอยู่ใน DB เดียวกับข้อมูล → ตั้งค่าน้อยลง · backup ก้อนเดียวได้ทั้งข้อมูลและงานที่ค้างในคิว
# แก้จากของเดิม 2 จุด: ลบ force: :cascade (strong_migrations ห้าม) · ครอบ add_foreign_key ด้วย safety_assured
class CreateSolidQueueTables < ActiveRecord::Migration[8.1]
  def change
    create_table "solid_queue_blocked_executions" do |t|
      t.bigint "job_id", null: false
      …   (ตาราง 13 ตารางจาก queue_schema.rb ไม่แก้อย่างอื่น)
    end

    # ตารางเพิ่งสร้างใน migration นี้ ยังไม่มีแถว → ตรวจ foreign key ไม่ล็อกนาน
    safety_assured do
      add_foreign_key "solid_queue_batch_executions", "solid_queue_batches", column: "batch_id", on_delete: :cascade
      …   (add_foreign_key อีก 7 บรรทัดเดิม เยื้องเข้าอีก 2 ช่อง)
    end
  end
end

$ bin/rails db:migrate
== 20261110034727 CreateSolidQueueTables: migrating ===========================
-- create_table("solid_queue_blocked_executions")
   …
== 20261110034727 CreateSolidQueueTables: migrated (0.0483s) ==================
$ rm db/queue_schema.rb

ลบ queue_schema.rb ตามข้อ 1 ของ README (ตารางย้ายไปอยู่ใน migration แล้ว) · แล้วเปิดดูตารางที่ได้ด้วยคำสั่งข้างล่าง — แยกเป็นท่อนได้แบบนี้:

• docker compose exec postgres = สั่งโปรแกรมในกล่อง postgres ที่ compose เปิดไว้ (เครื่องเราไม่ต้องติดตั้ง psql เอง)
• psql = โปรแกรมพิมพ์ SQL ของ Postgres (บท 104) · -U postgres = ล็อกอินเป็นผู้ใช้ postgres · -d … = ชื่อฐานข้อมูล · -c '…' = คำสั่งที่จะรันแล้วออกเลย
• \dt solid_queue* = คำสั่งพิเศษของ psql "แสดงรายชื่อตาราง (table) ที่ชื่อขึ้นต้นด้วย solid_queue"

$ docker compose exec postgres psql -U postgres -d wongnok_blog_all_in_one_development -c '\dt solid_queue*'
                        List of tables
 Schema |               Name               | Type  |  Owner
--------+----------------------------------+-------+----------
 public | solid_queue_batch_executions     | table | postgres
 public | solid_queue_batches              | table | postgres
 public | solid_queue_blocked_executions   | table | postgres
 public | solid_queue_claimed_executions   | table | postgres
 public | solid_queue_failed_executions    | table | postgres
 public | solid_queue_jobs                 | table | postgres
 public | solid_queue_pauses               | table | postgres
 public | solid_queue_processes            | table | postgres
 public | solid_queue_ready_executions     | table | postgres
 public | solid_queue_recurring_executions | table | postgres
 public | solid_queue_recurring_tasks      | table | postgres
 public | solid_queue_scheduled_executions | table | postgres
 public | solid_queue_semaphores           | table | postgres
(13 rows)

13 ตาราง แต่บทนี้ใช้แค่ 3 — ที่เหลือเป็นของงานตั้งเวลา งานพัง และงานกลุ่ม (บท 144 เปิดดูบางตัว):

3.2 ตั้งค่า 4 ไฟล์

config/environments/development.rb — เพิ่มก่อนบรรทัด # Don't care if the mailer can't send.:

  # งานเบื้องหลังเข้าคิว Solid Queue: ตาราง solid_queue_* อยู่ใน DB เดียวกับข้อมูล (ไม่ต้องตั้ง connects_to)
  # ต้องเปิด bin/jobs (อยู่ใน Procfile.dev แล้ว) ไม่งั้นงานนอนรอในตารางเฉย ๆ
  config.active_job.queue_adapter = :solid_queue

config/environments/production.rb — ลบบรรทัดนี้ (ข้อ 2 ของ README · production ของเราก็ใช้ฐานข้อมูลก้อนเดียว):

  config.solid_queue.connects_to = { database: { writing: :queue } }

config/database.yml — ในก้อน default: ใต้บรรทัด password::

  # macOS: libpq ลองเข้ารหัสแบบ GSSAPI (Kerberos) ก่อน แล้วพังใน process ที่ fork มา
  # (bin/jobs fork worker ออกมา) → Segmentation fault ใน PG::Connection#connect_start
  # เราล็อกอินด้วยรหัสผ่าน ไม่ได้ใช้ Kerberos → ปิดไปเลย
  gssencmode: disable

…/gems/pg-1.7.0-arm64-darwin/lib/pg/connection.rb:1033: [BUG] Segmentation fault at 0x0000000124a2093d
ruby 4.0.9 (2026-10-23 revision 3e93b23afc) +PRISM [arm64-darwin25]

Procfile.dev — เพิ่มบรรทัดที่สาม ให้ bin/dev เปิด worker ให้ด้วย:

web: bin/rails server
css: bin/rails tailwindcss:watch
jobs: bin/jobs

คำหน้า : เป็นแค่ป้ายชื่อใน log ของ bin/dev (สไลด์เขียน worker: ก็ทำงานเหมือนกัน) · ⚠️ bin/jobs ไม่พิมพ์อะไรออกจอ — log ของ job ไปอยู่ใน log/development.log · ใน bin/dev จะไม่เห็นบรรทัด jobs.1 | ตอนทำงานปกติ ไม่ใช่อาการพัง

3.3 ปิด bin/dev (Ctrl+C) แล้วเปิดใหม่ ให้มันอ่าน Procfile.dev ใหม่ · ถามแอปว่าตอนนี้ใช้ adapter อะไร (บท 142 ได้ "async"):

$ bin/rails runner 'p ActiveJob::Base.queue_adapter_name'
"solid_queue"

ขั้น 4 · PublishPostJob ทีละบรรทัด

$ bin/rails generate job PublishPost
      invoke  test_unit
      create    test/jobs/publish_post_job_test.rb
      create  app/jobs/publish_post_job.rb

ไฟล์ test ปล่อยไว้ตามที่ generator สร้าง (เรื่อง test อยู่ใน Part 2 ของสไลด์) · เปิด app/jobs/publish_post_job.rb แก้ทั้งไฟล์เป็น:

# เผยแพร่บทความที่ตั้งเวลาไว้ เมื่อถึงเวลาแล้ว
# ห้ามสมมติว่ารันครั้งเดียว: กดปุ่มซ้ำ · retry · สอง worker หยิบงานพร้อมกัน → รันกี่รอบผลต้องเหมือนรอบเดียว
class PublishPostJob < ApplicationJob
  queue_as :default

  # รับแค่ id แล้วโหลดสดจาก DB: ได้สถานะ/เวลาล่าสุดเสมอ (ไม่ใช่ค่าเก่าตอนเข้าคิว)
  def perform(post_id)
    post = Post.find(post_id)

    # with_lock = SELECT ... FOR UPDATE แล้วโหลดแถวใหม่: worker ตัวที่สองต้องรอตัวแรกเสร็จก่อน
    # แล้วเห็นว่า published ไปแล้ว → ไม่ทำซ้ำ
    post.with_lock do
      # guard สถานะ: เผยแพร่แล้ว เป็นฉบับร่าง หรือยังไม่ถึงเวลา (ผู้ใช้เลื่อนเวลาออกไป) → ไม่ทำอะไร
      if post.scheduled? && post.scheduled_at <= Time.current
        post.update!(status: :published, published_at: Time.current)
      end
    end
  end
end

• queue_as :default — generator ใส่มาให้ = แขวนใบงานไว้ที่กระดานชื่อ default · worker ของเราฟังทุกกระดานอยู่แล้ว (queues: "*" ใน config/queue.yml) ไม่ต้องแก้
• def perform(post_id) + Post.find(post_id) — ใบงานจดแค่เลข id · worker ไปหยิบแฟ้มจากตู้เองตอนจะทำ · ได้ของล่าสุดเสมอ: ถ้าผู้ใช้เปลี่ยนใจกลับเป็นร่างหลังกดปุ่ม job จะเห็นว่าเป็นร่างแล้ว · ถ้าจดสถานะลงใบงานไปด้วย worker จะทำตามข้อมูลเก่าตอนแขวน
• if post.scheduled? && post.scheduled_at <= Time.current — guard (ท่า 2) · && = "และ" · Time.current = เวลาตอนนี้ตามโซนเวลาของแอป (ใน Rails ใช้ตัวนี้แทน Time.now) · <= = "น้อยกว่าหรือเท่ากับ" คือเวลาที่ตั้งไว้มาถึงหรือเลยมาแล้ว · รวมกันได้ว่า ทำเฉพาะเมื่อ "ตั้งเวลาไว้ และ ถึงเวลาแล้ว" · กันได้ 3 กรณี: เผยแพร่ไปแล้ว (ใบงานซ้ำ) · เป็นร่าง · ผู้ใช้เลื่อนเวลาออกไปหลังแขวนใบงาน (สไลด์เขียนแค่ return if post.published? ซึ่งกันได้กรณีแรกกรณีเดียว)
• post.update!(status: :published, published_at: Time.current) — ที่เดียวในแอปที่ตั้ง published_at · ! = บันทึกไม่ผ่านให้พังดัง ๆ (job พังแล้วบท 144 จะสอนให้ลองใหม่)
• post.with_lock do … end — ดูหัวข้อถัดไป

รอบ 1: published 10:49:44.136
รอบ 2: published 10:49:45.153
รอบ 3: published 10:49:46.175
ร่าง → published

with_lock — สอง worker หยิบใบงานซ้ำพร้อมกัน

guard มีช่องโหว่แบบเดียวกับบท 111: ถ้าสอง worker ถือใบงานเดียวกันในเวลาเดียวกัน ทั้งคู่ตรวจแล้วเห็นว่า "ยัง scheduled" ทั้งคู่ แล้วเผยแพร่ทั้งคู่ · เกิดได้จริงเมื่อมีใบงานซ้ำในคิว (กดปุ่มสองที · retry = ลองทำใหม่หลังพัง) และ worker ทำหลายใบพร้อมกัน (ของเราตั้งไว้ 3 ใบพร้อมกัน — threads: 3 ใน config/queue.yml · thread ≈ goroutine ของ Go)

with_lock คือการล็อกแถว: เปิด transaction (บท 111) แล้วขอแฟ้มแผ่นนี้แบบ "ห้ามคนอื่นแก้จนกว่าฉันจะเสร็จ" (SQL: SELECT … FOR UPDATE) พร้อมโหลดค่าล่าสุดมาใหม่ · ล็อกปล่อยตอน COMMIT (จบ transaction) · worker ตัวที่สองต้องรอจนถึงตอนนั้น · พอได้แฟ้มก็เห็นว่า published แล้ว guard จึงไม่ทำอะไร

วัดจริง (สคริปต์เปิด 2 thread ยิง perform_now ใส่บทความเดียวกันพร้อมกัน 5 รอบ แล้วนับคำสั่ง UPDATE "posts" — ผลจริง):

ทำไมบทนี้ยังไม่ใช้ท่า 3 (unique index): job นี้เปลี่ยนแค่สถานะของแฟ้มแผ่นเดียว ซึ่ง guard + ล็อกแถวกันได้ครบ (ตารางบน) · ของที่ซ้ำแล้วเสียหายจริงคืออีเมล — บท 144 สร้างตาราง post_notifications ที่มี unique index คู่ (post_id, follower_id) = "บทความนี้ส่งให้คนนี้ได้ครั้งเดียว"

ขั้น 5 · ปุ่ม "เผยแพร่ทันที" และหน้าจอ

job มีแล้ว แต่ยังไม่มีอะไรส่งงานเข้าคิว · ขั้นนี้เพิ่มปุ่มในหน้าบทความที่ยังไม่เผยแพร่ · และให้หน้ารวมโชว์เฉพาะที่เผยแพร่แล้ว · โค้ดเยอะแต่ไม่มีแนวคิดใหม่ — เป็นของ Day 2–3 ทั้งหมด

5.1 config/routes.rb — เพิ่มในบล็อก resources :posts do (เหนือบรรทัด comments):

  resources :posts do
    # ปุ่ม "เผยแพร่ทันที": POST /posts/:id/publish → posts#publish
    post :publish, on: :member
    resources :comments, only: :create
  end

on: :member = เส้นทางของบทความแต่ละชิ้น (มี :id) · ได้ชื่อ publish_post_path(post) (ผลจริง):

$ bin/rails routes -g publish
      Prefix Verb URI Pattern                  Controller#Action
publish_post POST /posts/:id/publish(.:format) posts#publish

5.2 app/controllers/posts_controller.rb — แก้ 4 จุด:

  before_action :set_post, only: %i[ show edit update destroy publish ]
  …
  # GET /posts or /posts.json
  # ปกติโชว์เฉพาะที่เผยแพร่แล้ว · ?view=pending = ฉบับร่าง + ที่ตั้งเวลาไว้ (ให้ผู้เขียนกลับไปแก้)
  def index
    @pending = params[:view] == "pending"
    posts = @pending ? Post.not_published.recent : Post.latest_published
    # with_rich_text_body / with_attached_cover = … (บรรทัดคอมเมนต์เดิม)
    @pagy, @posts = pagy(posts.includes(:category).with_rich_text_body.with_attached_cover, limit: 10)
  end
  …   (ใต้ action destroy · เหนือ private)
  # POST /posts/1/publish — ปุ่ม "เผยแพร่ทันที"
  # ไม่ได้เผยแพร่ใน request นี้: ตั้งเวลาเป็นตอนนี้ แล้วส่งเข้าคิวให้ PublishPostJob ทำ (ส่งแค่ id)
  def publish
    unless @post.published?
      @post.update!(status: :scheduled, scheduled_at: Time.current)
      PublishPostJob.perform_later(@post.id)
    end

    redirect_to @post, notice: "ส่งเข้าคิวเผยแพร่แล้ว", status: :see_other
  end
  …
    def post_params
      # ไม่รับ published_at: เผยแพร่ได้ทางเดียวคือ PublishPostJob
      params.expect(post: [ :title, :body, :cover, :category_id, :status, :scheduled_at ])
    end

• index — เงื่อนไข ? ก : ข คือ if/else บรรทัดเดียว · ปกติได้ latest_published · มี ?view=pending ได้ร่างกับที่ตั้งเวลา · บรรทัด pagy เปลี่ยนแค่ต้นทางจาก Post เป็น posts และย้าย .recent ออก
• publish — ไม่ได้เผยแพร่เอง: ตั้งเป็น scheduled เวลา "ตอนนี้" แล้วแขวนใบงาน (ส่งแค่ id) · ให้ทุกการเผยแพร่ผ่านทางเดียวคือ job · unless = "ถ้าไม่"
• post_params — รับ :status กับ :scheduled_at จากฟอร์มเพิ่ม (strong params บท 117) · ไม่รับ published_at

5.3 app/views/posts/_form.html.erb — ใส่ก่อน <div class="inline"> ที่มีปุ่มบันทึก:

  <%# บทความที่เผยแพร่แล้วเปลี่ยนสถานะจากฟอร์มไม่ได้ · ปุ่ม "เผยแพร่ทันที" อยู่ในหน้า show %>
  <% if post.published? && post.published_at? %>
    <p class="my-5 text-sm text-base-content/70">เผยแพร่แล้วเมื่อ <%= post.published_at.strftime("%d/%m/%Y %H:%M") %></p>
  <% else %>
    <fieldset class="fieldset my-5">
      <legend class="fieldset-legend">การเผยแพร่</legend>

      <label class="label cursor-pointer gap-2">
        <%= form.radio_button :status, "draft", class: "radio radio-sm" %>
        เก็บเป็นฉบับร่าง
      </label>
      <label class="label cursor-pointer gap-2">
        <%= form.radio_button :status, "scheduled", class: "radio radio-sm" %>
        ตั้งเวลาเผยแพร่
      </label>

      <%= form.label :scheduled_at, "เวลาเผยแพร่", class: "label mt-2" %>
      <%# datetime-local ไม่มีโซนเวลา → Rails อ่านเป็นเวลาไทยตาม config.time_zone = "Asia/Bangkok" %>
      <%= form.datetime_field :scheduled_at, include_seconds: false,
            class: ["input w-full sm:w-auto", {"input-error": post.errors[:scheduled_at].any?}] %>
      <p class="text-sm text-base-content/60">ระบบตรวจทุกนาที ถึงเวลาแล้วเผยแพร่ให้เอง</p>
    </fieldset>
  <% end %>

• post.published_at? — ? ท้ายชื่อคอลัมน์ = "มีค่าไหม" · strftime("%d/%m/%Y %H:%M") = จัดรูปเวลาเป็น 10/11/2026 10:50
• form.radio_button :status, "draft" — ปุ่มเลือกข้อเดียว · ถูกติ๊กเองถ้า post.status เป็น "draft" (บทความใหม่จึงติ๊ก "ฉบับร่าง" ไว้ให้)
• form.datetime_field — ช่องเลือกวันเวลาของเบราว์เซอร์ · include_seconds: false = เลือกแค่ถึงนาที ไม่มีช่องวินาที · class: [ …, {"input-error": …}] = รูปแบบเดียวกับช่องอื่นใน Day 3 (ขอบแดงเมื่อมี error)
• ข้อความ "ระบบตรวจทุกนาที" — ตอนนี้ยังไม่มีตัวตรวจ · บท 144 สร้าง · ตั้งเวลาล่วงหน้าตอนนี้บทความจะค้างเป็น scheduled จนถึงบทนั้น

5.4 app/views/posts/_post.html.erb — แทนบรรทัด <%= time_ago_in_words(post.created_at) %> ago ด้วย:

      <% if post.published? %>
        <%= time_ago_in_words(post.published_at) %> ago
      <% elsif post.scheduled? %>
        <span class="badge badge-info">ตั้งเวลา <%= post.scheduled_at.strftime("%d/%m/%Y %H:%M") %></span>
      <% else %>
        <span class="badge badge-ghost">ฉบับร่าง</span>
      <% end %>

การ์ดบอกสถานะ · บทความที่เผยแพร่แล้วนับเวลาจาก published_at แทน created_at

5.5 app/views/posts/index.html.erb — ใส่เหนือ <div id="posts" …>:

  <div role="tablist" class="tabs tabs-box mb-6">
    <%= link_to "เผยแพร่แล้ว", posts_path, role: "tab", class: ["tab", {"tab-active": !@pending}] %>
    <%= link_to "ร่างและตั้งเวลา", posts_path(view: "pending"), role: "tab", class: ["tab", {"tab-active": @pending}] %>
  </div>

แท็บของ daisyUI (คลาส tabs · tab · tab-active) สองลิงก์ · !@pending = "ไม่ใช่ pending"

5.6 app/views/posts/show.html.erb — ใส่ใต้ </nav> ของ breadcrumbs เหนือ <%= render @post, full: true %>:

  <% unless @post.published? %>
    <div role="status" class="alert alert-info mb-5 flex flex-wrap items-center justify-between gap-3">
      <span>
        <% if @post.scheduled? %>
          ตั้งเวลาเผยแพร่ไว้ <%= @post.scheduled_at.strftime("%d/%m/%Y %H:%M") %> · ยังไม่โชว์ในหน้ารวม
        <% else %>
          ฉบับร่าง · ยังไม่โชว์ในหน้ารวม
        <% end %>
      </span>
      <%# ส่งเข้าคิว PublishPostJob (posts#publish) — ถ้าปิด bin/jobs อยู่ งานจะรอในคิว %>
      <%= button_to "เผยแพร่ทันที", publish_post_path(@post), class: "btn btn-primary btn-sm" %>
    </div>
  <% end %>

button_to = ปุ่มที่ส่ง POST (เป็นฟอร์มเล็ก ๆ หนึ่งปุ่ม · มี token กัน CSRF ให้เอง) — ต่างจาก link_to ที่ส่ง GET

5.7 db/seeds.rb — ในบล็อก Post.find_or_create_by!(title: title) do |post| ใต้บรรทัด post.created_at = …:

      # บทความตัวอย่างทั้งหมดเผยแพร่แล้ว (ฉบับร่างไม่โชว์ในหน้ารวม)
      post.status      = :published
      post.published_at = post.created_at

คนที่ clone แอปไปแล้ว db:prepare ใหม่จะได้บทความตัวอย่างที่เผยแพร่แล้ว (ไม่ใช่ร่างทั้ง 30 ชิ้น) · ฐานข้อมูลของคุณเติมไปแล้วด้วย rake task ในขั้น 2

bin/dev สร้าง CSS ใหม่ให้เองเมื่อเห็นคลาสใหม่ (tabs · radio · badge-info) · ถ้าไม่ได้เปิด bin/dev ไว้ ให้รัน bin/rails tailwindcss:build

พิสูจน์ ① — รัน job 3 ครั้งติด สถานะต้องไม่เปลี่ยน

สไลด์หน้า 24 เรียกเกณฑ์ข้อนี้ว่า "หัวใจของบล็อก" — พิสูจน์ด้วยการรัน ไม่ใช่ด้วยการอ่านโค้ด · เปิด console (หน้าต่างที่สอง) แล้วพิมพ์ทีละบรรทัด:

$ bin/rails console
wongnok-blog-all-in-one(dev):001> post = Post.create!(title: "ทดลองเผยแพร่ซ้ำ 2", body: "ทดสอบ job", category: Category.first, status: :scheduled, scheduled_at: 1.minute.ago); post.id
  …
=> 32
wongnok-blog-all-in-one(dev):002> PublishPostJob.perform_now(post.id)

• บรรทัด 001 — สร้างบทความที่ "ตั้งเวลาไว้เมื่อ 1 นาทีที่แล้ว" (ถึงเวลาแล้ว) · 1.minute.ago = "1 นาทีก่อนตอนนี้" (Rails ให้ตัวเลขมี method บอกเวลาแบบนี้) · ; post.id = ให้ console โชว์แค่เลข id ไม่โชว์ทั้งแฟ้ม
• perform_now — "ทำเดี๋ยวนี้" ในโปรแกรมนี้เลย ไม่ผ่านคิว (ตรงข้ามกับ perform_later) · ใช้ทดสอบ job ด้วยมือ ไม่ต้องเปิด worker

wongnok-blog-all-in-one(dev):002> PublishPostJob.perform_now(post.id)
Performing PublishPostJob (Job ID: 1e62b04c-…) from SolidQueue(default) with arguments: 32
  …
  Post Load (1.3ms)  SELECT "posts".* FROM "posts" WHERE "posts"."id" = 32 LIMIT 1 FOR UPDATE
  …
  Post Update (0.5ms)  UPDATE "posts" SET "updated_at" = '2026-11-10 03:49:13.861362', "status" = 'published', "published_at" = '2026-11-10 03:49:13.858956' WHERE "posts"."id" = 32
  TRANSACTION (0.5ms)  COMMIT
Performed PublishPostJob (Job ID: 1e62b04c-…) from SolidQueue(default) in 8.53ms
=> true
wongnok-blog-all-in-one(dev):003> post.reload.slice(:status, :published_at, :updated_at)
=>
{"status" => "published",
 "published_at" => 2026-11-10 10:49:13.858956000 +07 +07:00,
 "updated_at" => 2026-11-10 10:49:13.861362000 +07 +07:00}
wongnok-blog-all-in-one(dev):004> PublishPostJob.perform_now(post.id)
Performing PublishPostJob (Job ID: 524b09b7-…) from SolidQueue(default) with arguments: 32
  …
  Post Load (0.9ms)  SELECT "posts".* FROM "posts" WHERE "posts"."id" = 32 LIMIT 1 FOR UPDATE
  TRANSACTION (0.7ms)  COMMIT
Performed PublishPostJob (Job ID: 524b09b7-…) from SolidQueue(default) in 3.64ms
=> nil
wongnok-blog-all-in-one(dev):005> post.reload.slice(:status, :published_at, :updated_at)
=>
{"status" => "published",
 "published_at" => 2026-11-10 10:49:13.858956000 +07 +07:00,
 "updated_at" => 2026-11-10 10:49:13.861362000 +07 +07:00}

ออกจาก console ด้วย exit · บทความ "ทดลองเผยแพร่ซ้ำ 2" โผล่ในหน้ารวมแล้ว ลบทิ้งด้วยปุ่ม ลบบทความ ได้

🎯 ภารกิจ — ปิด worker แล้วกด งานต้องรอในตาราง ไม่หาย (~10 นาที)

Started POST "/posts/31/publish" for ::1 at 2026-11-10 10:50:57 +0700
Processing by PostsController#publish as TURBO_STREAM
  …
  Post Update (0.7ms)  UPDATE "posts" SET "updated_at" = '2026-11-10 03:50:57.923412', "status" = 'scheduled', "scheduled_at" = '2026-11-10 03:50:57.917784' WHERE "posts"."id" = 31
  …
[ActiveJob]   SolidQueue::Job Create (2.2ms)  INSERT INTO "solid_queue_jobs" ("queue_name", "class_name", "arguments", …) VALUES ('default', 'PublishPostJob', '{"job_class":"PublishPostJob", … "arguments":[31], …}', …) RETURNING "id"
  …
[ActiveJob]   SolidQueue::ReadyExecution Create (1.5ms)  INSERT INTO "solid_queue_ready_executions" ("job_id", "queue_name", "priority", "created_at") VALUES (1, 'default', 0, '2026-11-10 03:50:57.968776') RETURNING "id"
  …
[ActiveJob] Enqueued PublishPostJob (Job ID: ba201587-1edf-47b6-be71-2e42bd791812) to SolidQueue(default) with arguments: 31
Redirected to http://localhost:3000/posts/31
Completed 303 See Other in 58ms (ActiveRecord: 12.6ms (7 queries, 0 cached) | GC: 10.9ms)

 id |   class_name   | finished_at
----+----------------+-------------
  1 | PublishPostJob |
(1 row)

 job_id | queue_name |         created_at
--------+------------+----------------------------
      1 | default    | 2026-11-10 03:50:57.968776
(1 row)

 id |   class_name   |        finished_at
----+----------------+---------------------------
  1 | PublishPostJob | 2026-11-10 03:51:47.85736
(1 row)

 job_id | queue_name | created_at
--------+------------+------------
(0 rows)

$ grep "PublishPostJob" log/development.log | grep "Enqueued\|Perform"
[ActiveJob] Enqueued PublishPostJob (Job ID: ba201587-1edf-47b6-be71-2e42bd791812) to SolidQueue(default) with arguments: 31
[ActiveJob] [PublishPostJob] [ba201587-1edf-47b6-be71-2e42bd791812] Performing PublishPostJob (Job ID: ba201587-1edf-47b6-be71-2e42bd791812) from SolidQueue(default) enqueued at 2026-11-10T03:50:57.944730000Z with arguments: 31
[ActiveJob] [PublishPostJob] [ba201587-1edf-47b6-be71-2e42bd791812] Performed PublishPostJob (Job ID: ba201587-1edf-47b6-be71-2e42bd791812) from SolidQueue(default) in 104.95ms

ทดสอบความเข้าใจ

ถ้าเปิดสไลด์ดูประกอบ

อ้างอิง

• Rails Guides — Active Job Basics § Default Backend: Solid Queue — อ่านย่อหน้าแรก: Solid Queue ใช้ฐานข้อมูลที่มีอยู่เก็บและแจกงาน ไม่ต้องมี Redis · แล้วอ่านหัวข้อย่อย "Workers, Dispatchers, Supervisors" ว่าโปรแกรมย่อยแต่ละตัวทำอะไร
• Rails Guides — Active Job Basics § Alternate Queuing Backends — ย่อหน้าเดียว: เปลี่ยน adapter "requires only a configuration change" โค้ด job ไม่ต้องแก้ — ที่มาของคำว่า "หน้ากาก"
• rails/solid_queue (README) § Single database configuration — 3 ข้อที่ขั้น 3 ทำตาม · อ่านต่อหัวข้อ "Workers, dispatchers, and scheduler" (ตารางไหนเป็นของใคร) และ "Usage in development" (ทำไม bin/jobs ไม่พิมพ์อะไรออกจอ)
• Rails API — ActiveRecord::Locking::Pessimistic#with_lock — อ่านคำอธิบายด้านบนของหน้า: ล็อกแถวด้วย SELECT … FOR UPDATE · with_lock = เปิด transaction แล้วล็อก "in one go" · และ lock! ที่อยู่ข้างในจะโหลดแฟ้มใหม่ ("Reloads the record")
• Rails API — ActiveRecord::Enum — ดูตัวอย่างที่เก็บค่าเป็น string · scope ที่ได้ฟรี (รวม not_) · และตัวเลือก validate: true
• MDN — Idempotent — นิยามฝั่ง HTTP สั้น ๆ (ตรงกับ Go บท 36): ดูที่ผลต่อ server · และบอกตรง ๆ ว่าคำตอบแต่ละครั้งต่างกันได้ (DELETE ครั้งแรก 200 ครั้งต่อไป 404) — เหมือน job ของเรารอบแรกคืน true รอบหลังคืน nil แต่สถานะในตู้เท่าเดิม