Guard Clause: ฆ่า if ซ้อน 5 ชั้น

1 · ปัญหา: บันไดที่ไต่ไปเรื่อย ๆ

โค้ดอนุมัติสินเชื่อจากสไลด์ Day 2 — ลองอ่านแล้วตอบว่า "เงื่อนไขไหนทำให้อนุมัติ"

if age >= 20 {
    if hasJob {
        if income >= 15000 {
            if creditScore >= 600 {
                fmt.Println("อนุมัติ")
            } else {
                if creditScore >= 500 {
                    fmt.Println("อนุมัติแบบมีเงื่อนไข")
                } else {
                    fmt.Println("ปฏิเสธ: เครดิตต่ำ")
                }
            }
        } else {
            fmt.Println("ปฏิเสธ: รายได้ไม่ถึง")
        }
    } else {
        fmt.Println("ปฏิเสธ: ไม่มีงาน")
    }
} else {
    fmt.Println("ปฏิเสธ: อายุไม่ถึง")
}

สังเกตอาการ 3 อย่าง:

• ต้องอ่าน ลงไป 5 ชั้น ถึงจะเจอ "อนุมัติ" — ซึ่งเป็นเคสที่เกิดบ่อยที่สุด
• else อยู่ห่างจาก if ของมัน 10 กว่าบรรทัด
• เพิ่มเงื่อนไขใหม่ 1 ข้อ = ขยับโค้ดทั้งก้อนเข้าไปอีกหนึ่งชั้น

2 · ทางแก้: พลิกเงื่อนไข แล้วออกก่อน

if age < 20 {
    fmt.Println("ปฏิเสธ: อายุไม่ถึง")
    return
}
if !hasJob {
    fmt.Println("ปฏิเสธ: ไม่มีงาน")
    return
}
if income < 15000 {
    fmt.Println("ปฏิเสธ: รายได้ไม่ถึง")
    return
}
if creditScore < 500 {
    fmt.Println("ปฏิเสธ: เครดิตต่ำ")
    return
}
if creditScore < 600 {
    fmt.Println("อนุมัติแบบมีเงื่อนไข")
    return
}

fmt.Println("อนุมัติ")   // ← ชั้นเดียว อยู่ล่างสุด อ่านเจอทันที

โค้ดนี้วางไว้ใน main ได้เลย — return ใน main แปลว่า "จบโปรแกรม" ส่วนใน func อื่นแปลว่า "จบเฉพาะฟังก์ชันนั้น"

3 · สูตรแปลง 3 ขั้น

สองแถวล่างมีชื่อเรียกว่า กฎเดอมอร์แกน — คิดเป็นภาษาคนจะเห็นเหตุผลทันที:

• "ต้องมีทั้งตั๋วและบัตร" (a && b) ตรงข้ามคือ "ขาดอย่างใดอย่างหนึ่งก็ตกแล้ว" (!a || !b) — ไม่ใช่ "ขาดทั้งสองอย่าง"
• "มีอย่างใดอย่างหนึ่งก็พอ" (a || b) ตรงข้ามคือ "ต้องไม่มีเลยทั้งคู่" (!a && !b)

จำสั้น ๆ: พลิก "และ" เป็น "หรือ" เสมอ แล้วใส่ ! ให้ทุกตัว ถ้าพลิกผิดตรงนี้ logic จะกลับด้านทั้งหมดโดย compiler ไม่ฟ้อง

4 · นี่คือมาตรฐานทางการของ Go

Go Code Review Comments มีหัวข้อชื่อ Indent Error Flow เขียนไว้ว่า:

"Try to keep the normal code path at a minimal indentation, and indent the error handling, dealing with it first."

แปลว่า เส้นทางปกติต้องอยู่ชิดซ้ายที่สุด ส่วน error/ข้อยกเว้น ให้จัดการก่อนแล้วออกไป นี่คือเหตุผลที่โค้ด Go ทุกที่หน้าตาแบบนี้:

ตัวอย่างจริงที่จะเจอทุกไฟล์ — ตอนนี้ยังไม่ต้องเข้าใจทุกบรรทัด ให้ดูแค่รูปทรง:

f, err := os.Open(name)   // เปิดไฟล์ — คืนสองค่า: ตัวไฟล์ กับ "ผิดพลาดไหม"
if err != nil {          // ถ้าผิดพลาด...
    return err          // ...จัดการแล้วออกทันที ← นี่คือ guard clause
}

// เส้นทางปกติอยู่ชั้นนอกสุด ต่อไปยาว ๆ ได้เลย

เรื่อง err, nil และการคืนค่าสองตัวจะสอนเต็ม ๆ ใน บทเรียน 05 (บทหน้า) — ในบทนี้ให้จับแค่ว่า รูปทรง "เช็คเคสผิด → ออก" เป็นสำนวนมาตรฐานของ Go จริง ๆ
⚠️ โค้ดจริงยังขาดอีกบรรทัด: เปิดไฟล์แล้วต้องปิดด้วย ตัดออกจากตัวอย่างนี้เพราะยังไม่ถึงเวลาสอน — เรื่องปิด resource (resource = ของที่เรายืมจากระบบมาถือไว้ เช่น ไฟล์ที่เปิดค้าง) ให้ครบทุกทางออก อยู่ใน บทเรียน 08

5 · เพื่อนของ guard clause: switch

ถ้าเงื่อนไขทั้งหมดคือ "เทียบตัวแปรตัวเดียวกับหลายค่า" ใช้ switch จะสะอาดกว่า guard clause อีก

// ก่อน — if ซ้อน
if status == "pending" { ... } else {
    if status == "approved" { ... } else {
        if status == "rejected" { ... } else { ... }
    }
}

// หลัง — switch
switch status {
case "pending":  fmt.Println("Waiting for approval")
case "approved": fmt.Println("Request approved")
case "rejected": fmt.Println("Request rejected")
default:          fmt.Println("Unknown status")
}

switch status := strings.ToUpper("approved"); status {
case "PENDING":
    fmt.Println("Waiting for approval")
case "APPROVED":
    fmt.Println("Request approved")
    fallthrough
case "REJECTED":
    fmt.Println("Request rejected")
default:
    fmt.Println("Unknown status")
}

Request approved
Request rejected

โบนัส: if ใส่คำสั่งนำหน้าได้

if n := len(name); n > 10 {
    fmt.Println("ชื่อยาวไป", n)
} else {
    fmt.Println("ok", n)      // ← n ใช้ใน else ได้ด้วย
}
fmt.Println(n)                // ✗ undefined: n — ปิดปีกกาแล้ว n ตายไปเลย

อ่านว่า "ทำ n := len(name) ก่อน แล้วค่อยเช็คเงื่อนไข"
n มีชีวิตเฉพาะใน if กับ else ของก้อนนั้น พอปิดปีกกาก็หายไป
ประโยชน์คือจำกัดอายุตัวแปรให้สั้นที่สุด ลดโอกาสเผลอเอาไปใช้ผิดที่

6 · ทดสอบความจำ

7 · ลงมือทำ

age := 22
hasTicket := true
hasID := true
isVIP := false

if age >= 18 {
    if hasTicket {
        if hasID {
            if isVIP {
                fmt.Println("เข้างานได้: ผ่านประตู VIP")
            } else {
                fmt.Println("เข้างานได้: ผ่านประตูทั่วไป")
            }
        } else {
            fmt.Println("ปฏิเสธ: ไม่มีบัตรประชาชน")
        }
    } else {
        fmt.Println("ปฏิเสธ: ไม่มีตั๋ว")
    }
} else {
    fmt.Println("ปฏิเสธ: อายุไม่ถึง 18 ปี")
}

อ่านต่อจากต้นทาง

แหล่งหลักที่แนะนำ: Go Code Review Comments — หัวข้อ Indent Error Flow คือที่มาของบทนี้ทั้งบท อ่านทั้งหน้าไปเลยเพราะสั้น และเป็นเกณฑ์ที่ reviewer จริงใช้

อ้างอิง

• Go Code Review Comments — Indent Error Flow
• Go spec — Switch statements — implicit break, multi-value case, fallthrough
• A Tour of Go — If with a short statement
• Effective Go — if — สำนวนการ return ก่อน